اختلال روانپریشی نامعین (nos):علائم، علت و درمان

اختلال روانپریشی نامعین یا NOS نوعی بیماری روحی است که در گروه هیچ بیماری روانی دیگر قرار نمی‌گیرد (زیرا این بیماری فاقد ویژگی‌های خاص سایر بیماری‌های روانی است) و روش خاصی برای تشخیص این بیماری وجود ندارد. تشخیص بیماری اختلال روانپریشی نامعین بر اساس گزارشات تجربی شخصی بیمار یا مواردی است که اطرافیان بیمار از رفتار او گزارش می‌دهند. اختلال روانپریشی یا سایکوز یک بیماری روانی است که منجر به تغییر شخصیت، رفتار و اختلالات روحی (به ویژه از دست دادن حس واقعیت) در فرد بیمار می‌شود. اختلالات سایکوزی از جمله اختلالاتی هستند که بر توابع شناختی تاثیر می‌گذارند؛ مانند تغییر شخصیت و رفتار.

اختلال روانپریشی نامعین در زیر این طبقه تشخیصی انواعی از تظاهرات بالینی قرار می‌گیرند که در قالب عناوین تشخیصی موجود نمی‌گنجند. اختلال روانپریشی نامعین شامل مواردی است که علائم روانپریشی (هذیان، توهم، گفتار نابسامان و رفتار کاملا آشفته یا کاتاتونیک) وجود دارد اما اطلاعات کافی در مورد آنها برای گذاشتن یک تشخیص اختصاصی وجود ندارد یا اطلاعات متناقضی در دست است و یا شامل اختلالاتی است که با علائم روانپریشی همراه‌اند اما واجد ملاک‌های هیچ اختلال روانپریشی نامعین بخصوصی نیستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اختلال روانپریشی نامعین یا رزو نوبت می توانید با شماره‌های ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۵ و ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۶ تماس حاصل فرمائید.

سایکوز چیست؟


سایکوز به وضعیت روانی اطلاق می‌شود که طی آن ارتباط فرد با واقعیات بسیار ضعیف می‌شود. و این عارضه نشانه‌ای از وجود یک اختلال جدی روانی در فرد بیمار است. افراد مبتلا به سایکوز ممکن است توهم یا هذیان نیز داشته باشند. توهم به تجربیات حسی گفته می‌شود که در غیاب محرک واقعی رخ می‌دهند. به عنوان مثال، فردی که دارای توهم شنیداری است ممکن است صدای فریاد کشیدن مادرش را بشنود در حالی که مادرش در آن اطراف نباشد. یا کسی که دارای توهم بصری است ممکن است چیزهایی ببیند که در واقعیت وجود ندارند (مانند دیدن فردی مقابل خود). همچنین فرد مبتلا به اختلال روانپریشی نامعین ممکن است دارای افکاری باشد که بر خلاف شواهد واقعی باشند. این افکار نیز به عنوان هذیان شناخته می‌شوند. برخی از افراد مبتلا به سایکوز ممکن است اختلالاتی چون از دست دادن انگیزه و پرهیز از اجتماع را نیز تجربه کنند. این تجربیات می‌توانند ترسناک باشند. همچنین وجود این اختلالات در فرد مبتلا به سایکوز ممکن است باعث آسیب رساندن بیمار به خودش یا دیگران شوند. در صورتی که شما و یا افرادی که می‌شناسید علائم سایکوز را تجربه کرده‌اید، بسیار هائز اهمیت است که بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. در حال حاضر نمی‌توان دقیقا تشخیص داد که چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سایکوز قرار دارند. با این حال، تحقیقات نشان داده است که ژنتیک ممکن است در ایجاد این بیماری نقش داشته باشد. احتمال ابتلا به یک اختلال روانی در افرادی که دارای یک عضو خانواده نزدیک، مانند یک والد یا خواهر یا برادر مبتلا به اختلال روانی باشند، بیشتر است. کودکان مبتلا به جهش ژنتیکی به نام سندرم حذف ۲۲q11.2 در معرض خطر ابتلا به یکی از انواع اختلالات روانپریشی نامعین، به ویژه اسکیزوفرنی قرار دارند.

اختلال روانپریشی نامعین


دسته‌ای از اختلالات روانپریشی نامعین دربرگیرنده علائم روانپریشی (یعنی هذیان، توهمات، گفتار ناسازگار، و غالبا رفتار ناسازگار یا کاتاتونیک) هستند که در مورد آنها اطلاعات کافی برای تشخیص بخصوص وجود ندارد یا یا در مورد آن اطلاعات متناقضی در دسترس است شامل اختلالاتی است که با علائم روانپریشی همراهند اما واجد ملاک‌های هیچ اختلال روانپریشی بخصوصی نیستند. مثال‌ها عبارتند از:

  • روانپریشی پس از زایمان
  • نشانه‌های روانپریشی که کمتر از یک ماه طول بکشد اما هنوز مجددا عود نکرده باشد، به‌ گونه‌ای که ملاک‌های موجود برای تشخیص اختلال سایکوز جزئی مشاهده نشوند.
  • اختلالات شنوایی مداوم در غیاب ویژگی‌های دیگر
  • هذیان‌‌‌های توهمی مستمر با دوره‌های همپوشانی حالت‌های روحی موردی ضمنی که برای یک بخش ذاتی اختلالات هذیانی وجود داشته‌اند.
  • وضعیت‌هایی که در آن پزشک به این نتیجه رسیده است که وجود برخی از انواع اختلالات روانپزشکی امکان‌پذیر است، اما نمی‌تواند تعیین کند که این وضعیت یک حالت اولیه است یا به علت شرایط عمومی پزشکی یا استفاده از مواد خاصی ایجاد شده است.

علل اختلال روانپریشی نامعین


برخی از علل اختلال روانپریشی نامعین عبارتند از:

  • تومور مغزی یا هر بیماری دیگر جسمی که بر مغز اثر می‌گذارد، یعنی توابع شناختی فرد را تغییر می‌دهد.
  • ترومای روانشناختی شدید ناشی از مسائلی که باعث می‌شود فرد احساس کند قادر به مقابله با واقعیت نیست.
  • اختلالات دوقطبی و غیره

علائم


بر خلاف اختلالات روانپریشی نامعین خاص مانند اسکیزوفرنی، این بیماری دارای شواهد و علائم خاصی نیست که بتواند در هیچ دسته خاصی قرار گیرد. با این وجود بیماری اختلال روانپریشی نامعین با ویژگی‌های زیر توصیف شده است:

  • هذیان، توهمات: بیماران ممکن است شرایط طبیعی یا چیزهایی که آنها را تحریک می‌کنند را تفسیر کنند. هذیان یک اعتقاد یا تصور غلط است که بیمار به صورتی پایدار و محکم بر آن پافشاری می‌کند، گرچه با واقعیت و آنچه که به طور معمول صحیح درنظر گرفته می‌شود، تضاد دارد. هذیان‌ها در سه حالت پارانویا، هذیان‌های خود بزرگ بینی و هذیان جسمی رخ می‌دهند. افرادی که در معرض توهم پارانویا قرار دارند ممکن است دائما فکر کنند که تعقیب می‌شوند، یا یک پیام محرمانه برای آنها فرستاده می‌شود در صورتی که در واقعیت اینطور نیست. کسی که با هذیان خود بزرگ بینی روبرو است، احساس غرورآمیز مهم بودن دارد. شخصی که به هذیان گویی جسمی مبتلاست معتقد است که دچار یک بیماری شدید است در حالی که در واقع سالم است.
  • توهم: داشتن تجربیاتی که کاملا خارج از این دنیا هستند. این افراد ممکن است فروپاشی روانی خفیف یا شدید داشته ‌باشند به طوری که دیگر نمی‌دانند چه چیز واقعی است و چه چیزی نیست. توهم، ادراک حسی در غیاب محرک‌های بیرونی است. این به معنی دیدن، شنیدن، احساس کردن یا بوییدن چیزی است که در حال حاضر وجود ندارد. شخصی که توهم دارد ممکن است چیزهایی را مشاهده کند که وجود ندارند یا صحبت مردم را بشنود درحالی که آنها تنها هستند.
  • سخنرانی بی ربط: ناتوانی در صحبت کردن باصدای بلند یا ساختن جملات معنی‌دار
  • ناتوانی در تمرکز یا درک مسائل: برای افراد مبتلا به این بیماری دشوار است که تمام حواس خود را روی چیزی متمرکز کنند یا موضوعات و موقعیت‌ها را درک کنند.
  • پاسخ‌های نامناسب: این بیماران ممکن است در دادن پاسخ مناسب و یا نشان دادن احساسات مربوط به موقعیت‌های فعلی یا تحریک‌ها، ناتوان باشند. به عنوان مثال، بیماران ممکن است در موارد شادی، غم و افسردگی شدید ابراز کنند و در لحظات غم انگیز، شادمانی کنند.

تشخیص


هنگامی تشخیص داده می‌شود که فرد به بیماری اختلال روانپریشی نامعین مبتلاست که علائمی که بیمار نشان می‌دهد یا تجربه می‌کند به گونه‌ای واضح و روشن نباشد که پزشک بتواند بیماری را در یک طبقه خاص بیماری‌های روانی قرار دهد. بعلاوه، از آنجا که شدت علائم اختلال روانپریشی نامعین متفاوت است، برای بیماران بالقوه و یا بستگان نزدیک آنها بالاترین درجه اهمیت را دارد که تا جایی که می‌توانند اطلاعات مربوط به بیماری را برای درمان بهتر به پزشک اطلاع دهند.

درمان اختلال روانپریشی نامعین


از آنجایی که علائم اختلال روانپریشی نامعین متفاوت است و شدت این بیماری ممکن است تغییر کند، درمان اختلال روانپریشی نامعین بر اساس علائم فعلی تجویز می‌شود. درمان‌های زیر ممکن است در موارد گوناگون تجویز شوند:

  • دارو: نوع دارو (نوع دارو و دوز دارو) بستگی به علائم دارد. به بیماران بیش از حد فعال، داروهای افسردگی داده می‌شود (تا فعالیت مغز و بدن آنها کاهش یابد و آرامش پیدا کنند) در حالی که به بیماران منفعل و افسرده، داروهای ضد افسردگی یا محرک داده می‌شود.
  • روان درمانی گروهی یا فردی: در این روش بیماران خودشان در رسیدگی به عوامل درونی و ارائه راه‌حل‌های مناسب کمک می‌کنند.
  • بستری شدن: بیماران مبتلا به این اختلال روانپریشی نامعین ممکن است به عنوان یک اقدام ایمنی بستری شوند. این اقدام معمولا زمانی انجام می‌شود که بیمار در واکنش به ادعاهای افکار غیر واقعی خود، در معرض خطر است یا به خود آسیب می رساند یا امکان دارد بیمار به اطرافیان خود آسیب برساند. در طول بستری شدن، بیماران اختلال روانپریشی نامعین تحت نظارت محافظت می‌شوند، گاهی اوقات به تختشان زنجیر می‌شوند یا در اتاق‌های خالی که در آنها نمی‌توانند به خود و دیگران آسیب برسانند، محصور می‌شوند (بسته به علائم و شدت بیماری)، و در این مدت، زمانی‌که می‌توانند مسائل را درک کنند، اقدامات روان درمانی فردی یا گروهی روی آنها انجام می‌شود.