اختلال فکری در اسکیزوفرنی:انواع،علائم و درمان

اختلال فکری یک عارضه‌ و بیماری سلامت روان است که بر باورها، اندیشه‌ها و ادراکات فرد تأثیر می‌گذارد. اختلالات فکری معمولا از اختلالات خلقی که گاهی اوقات علائم روان پریشی نیز دارند، متفاوت است. اختلالات فکری، مجموعه ای از ایده‌های متوالی فرد را در کنار هم قرار می‌دهد و می‌تواند با ایجاد پارانوئید، هذیان، توهم یا سایر نشانه‌ها بر رفتار فرد تاثیر بگذارد. اختلال فکری ممکن است نشانه اختلالات روانی مختلفی باشد اما اغلب با اسکیزوفرنی یا برخی اختلالات روانی مرتبط است.

اختلال فکر یک اصطلاح عمومی است که هر یک از چند بیماری یا فرایندهای بیماری که مانع تست واقعیت و ادراک می‌شوند، و باعث ایجاد علائمی مانند خیالات یا توهمات می‌شوند، را توصیف می‌کند. این بیماری‌ها عبارتند از اسکیزوفرنی و اختلال اسکیزوافکتیو. فرد مبتلا به اختلال فکری معمولا کسی است که از چیزی رنج می‌برد که باید هر چه زودتر به روانپزشک مراجعه کند. متخصصین ما در کلینیک روانپزشکی مژده برای درمان افراد مبتلا به اختلال فکری آموزش دیده‌اند. برای اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره‌های ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۵ و ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۶ تماس حاصل فرمایید.

اختلال فکری چیست


اختلالات فکری معمولا زمانی تشخیص داد می‌شود که رفتار یا گفتار فرد نشان دهنده الگوهای تفکر نامعلوم، غیر منطقی یا بی‌ربط است. فکر کردن معمولا شامل سه بخش می‌شود، فکر کردن در مورد چیزی، جمع‌بندی افکار با هم در مورد آنچه که در مورد آن فکر می‌کنید و در نهایت، ارائه یا ایجاد یک الگوی فکر. اختلال فکری، یک یا چند جنبه از روند فکر را مختل می‌کند. اختلال فکری متفاوت از اختلالات گفتاری است که به سبب مشکل با الگوی گفتار و تولید، به جای مشکل زمینه‌ای با فرآیندهای فکر، رخ می‌دهد. اسکیزوفرنی یک نوع اختلال فکری است، باورهای غلط، که فرد با وجود شواهد متضاد همچنان اعتقاد دارد، نیز می‌تواند ناشی از اختلالات فکری باشد.

انواع


انواع اختلالات فکری در اسکیزوفرنی:

  •  پرش افکار به مشکل در درک زبان اطلاق می‌شود به طوری که به سرعت از یک ایده غیر مرتبط به ایده‌ی دیگر تغییر می‌کند.
  •  حاشیه پردازی به مشکل در درک زبان اطلاق می‌شود به طوری که بسیار بلند بوده و برای رساندن منظور خود بسیار پیچیده است.
  •  سالاد کلمه به واژه‌هایی اطلاق می‌شود که به شکل نامناسبی پشت سر هم می‌آیند و بی معنی می‌شوند.
  •  پژواک‌گویی، تکرار (اکو) سخنان یا عبارات دیگران که اغلب تلفظ آنها را تقلید می‌کند. متفاوت از حالت تکرار یا درجاماندگی است که به معنی تکرار سخنان یا افکار خود می‌باشد
  •  بی منطقی، الگویی از گفتار است که در آن فرد به نتایجی می‌رسد که از هیچ منطقی پیروی نمی‌کند.

علائم


هنگامی که فرد مبتلا به اختلال فکری در اسکیزوفرنی تشخیص داده می‌شود، اغلب با برخی عارضه‌های دیگر که منجر به تفکر پرشان می‌شود تشخیص داده می‌شوند. نشانه‌های رایج اختلالات فکری عبارتند از:

توهم

توهمات زمانی رخ می‌دهند که افراد چیزهایی را می‌بینند و می‌شنوند که واقعا وجود ندارند. افراد مبتلا به توهم، درک دقیقی از محیطشان ندارند. توهمات بصری شامل دیدن چیزهایی مانند دوستان یا دشمنان خیالی است. توهمات شنیداری معمولا شامل شنیدن پیام‌های منفی است که ممکن است باعث رفتارهای غیرعادی و عجیب شود. صداهای موهوم تاثیر متقابل با بیماران دارد، اغلب به آنها دستور انجام کاری را می‌دهد یا در مورد رفتارشان نظر می‌دهد. افرادی که توهمات را تجربه می‌کنند ممکن است با خود صحبت کنند، اگر چه آنها بر این باورند که با فرد دیگری صحبت می‌کنند. گاهی اوقات افرادی که دچار توهم هستند ممکن است صدایی را بشنوند که به آنها دستور می‌دهد به خود و یا دیگران آسیب برسانند.

خیالات

افراد مبتلا به خیال واهی، افکار عجیب و غریب را تجربه می‌کنند و باورهای غلط دارند. این باورها به طور محکم بر خلاف همه شواهد هستند. خیالات ممکن است بسیار خود بزرگ بینانه باشد و می‌تواند شامل قرار دادن فردی در مرکز یک دسیسه یا توطئه بزرگ باشد. باور بر اینکه فرد تحت توطئه است یا مسموم شده است، هر دو نمونه‌هایی از خیالات است. افراد مبتلا به خیالات همچنین می‌توانند توهمات را تجربه کنند. خیالات همراه با پارانویا احتمالا موجب اضطراب و ترس اضافی خواهد شد.

پارانویا

هنگامی که کسی غرق در افکار بیمناک و بد گمان است، فرد پارانوئیدی در نظر گرفته می‌شود. افراد پارانوئیدی اغلب افکار آزار و شکنجه یا بی‌عدالتی دارند. آنها ممکن است احساس کنند که همه‌ی مردم در بیرون از خانه به دنبالشان هستند و در توهمات خود غرق می‌شوند. ترس از سایر افراد به نظر به حد جدیدی رسیده است، زیرا برخی مطالعات نشان می‌دهند که پارانویا به اندازه‌ی اضطراب یا افسردگی شایع می‌باشد. افکار پارانوئیدی می‌تواند شدید و پیچیده باشد و باعث رفتارهای عصبانی و خصمانه شود. هنگامی که افراد افکار پارانوئیدی یا خیالات دارند، گفتن اینکه اینها دیوانه هستند فقط بیشتر آنها را تحریک می‌کند.

از خط خارج شدن

از خط خارج شدن یک اختلال فکری است که ویژگی آن لغزش افکار از موضوع مورد بحث است. افکار منحرف شده می‌توانند هیچ گاه باز نگردند. افراد از لغات و اصطلاحاتی استفاده می‌کنند که غیر مرتبط هستند. چارچوب مرجع از یک دیدگاه به دیدگاه دیگر تغییر می‌کند. این وضعیت می‌تواند باعث گیجی شخصی که دچار از خط خارج شدن است و افراد اطراف وی شود. بسیاری از افراد مبتلا به اختلالات فکری فاقد بینش کافی بوده و از تشخیص یا درمان اجتناب می‌کنند. با این حال، گزینه‌های درمان در دسترس هستند و می‌توانند به این افراد کمک کنند تا زندگی کامل و سازنده داشته باشند.

درمان


افراد مبتلا به اسکیزوفرنی معمولا علائم اختلالات فکری را از خود نشان می‌دهند، اما سایر مسائل مربوط به سلامت روان، مانند اختلال دوقطبی، شخصیت اسکیزوتایپال و مراحل روان پریشی، همچنین می‌تواند علائم اختلالات تفکری در اسکیزوفرنی را ایجاد کند. درمان اختلالات فکری در اسکیزوفرنی اغلب شامل روان درمانی است و در برخی موارد ممکن است شامل داروی ضد روان پریشی یا تثبیت کننده‌های خلق و خو باشد.

روان درمانی

روان درمانی برای افرادی که علائم اختلال فکری دارند مفید است چرا که به درمانگر اجازه می‌دهد تا مسائل رفتاری و عاطفی را که ممکن است با اختلال فکر مرتبط باشند یا آن را تشدید ‌کنند، را درست می‌کند. این نوع درمان به بهبود کیفیت زندگی فرد مبتلا به اختلال فکر کمک می‌کند و ممکن است بخشی از رویکرد درمان مشارکتی باشد.

داروها

داروهای ضد روانپریشی رایج‌ترین داروهای تجویزی برای اختلال است. آنها باعث کاهش علائمی مانند خیالات و توهم می‌شوند. این داروها بر روی مواد شیمیایی در مغز مانند دوپامین و سروتونین کار می‌کنند. بیمار می‌تواند داروهای ضد روان پریشی را به صورت مایع، قرص یا تزریق مصرف کند. پزشکان با توجه به موارد زیر بهترین دارو را انتخاب خواهند کرد:

  •  تا چه حد روی علائم بیمار اثر خوب دارد.
  •  چقدر هزینه دارد.
  •  عوارض جانبی
  •  بیمار چقدر راحت می‌تواند دارو را بگیرد.
  •  چند وقت یک بار باید مصرف شود.

دو گروه داروی ضد روان پریشی وجود دارد. پزشکان گروه قدیمی‌تر داروها را داروهای ضد روان پریشی نسل اول، معمولی یا متعارف می‌نامند. آنهایی که جدیدتر هستند، ضد روان پریشی نسل دوم یا نامعمول نامیده می‌شوند.

بستری وابسته به روانپزشکی

گاهی اوقات اختلالات فکری می‌توانند فرد مبتلا را در معرض خطر قرار دهند. مثلا شخصی ممکن است به این باور برسد که چیزی که ناامن است، بی‌خطر می‌باشد، در رفتار مخاطره‌آمیز شرکت کند، یا باورهای غلطی انجام دهد که دیگران را در معرض خطر قرار دهد. هنگامی که یک اختلال فکر امنیت را مختل می‌کند افراد مبتلا به این بیماری ممکن است نیاز به بستری در بخش روانپزشکی داشته باشند.