افسردگی در بیماران اسکیزوفرنی: علت،علائم و درمان

افسردگی اصطلاحی است که امروزه بسیار زیاد برای توصیف احساس کلی ناخوشی و بی حوصلگی بکار برده می‌شود. افراد مبتلا به افسردگی احساس شدید غم و بی حوصلگی را همراه با عدم علاقه به زندگی و کاهش سلامت عاطفی تجربه می‌کنند. این افراد ممکن است خود را محبوس در یک الگوی فکری ناتوان کننده بیابند که مانع از این می‌شود که فرد بطور مناسب از خود مراقبت کند و حتی زندگی خود را به خطر می‌اندازد.

افسردگی در اسکیزوفرنی می‌تواند بسیار ناتوان کننده باشد. علائم افسردگی اغلب باعث اختلال شدید در عملکردهای روزمره و کاهش کیفیت زندگی شده و منجر به نیاز مکرر به بستری در بیمارستان می‌گردند. این امر بطور چشمگیری باعث افزایش خطر خودکشی خواهد شد.

افسردگی در بیماران اسکیزوفرنی اغلب در اشخاص مسن رخ می‌دهد و گاهی اوقات بعد از پایان دوره‌های روان پریشی تجربه می‌شود. این وضعیت توسط متخصص روانپزشک افسردگی بعد از روان پریشی نامیده می‌شود.

برخی از خصوصیات اساسی افسردگی عبارتند از:

  • کاهش وزن
  • احساس پوچی
  • فقدان انگیزه و انرژی
  • کندی تکلم و حرکت
  • فکر کردن مداوم در مورد مرگ و خودکشی
  • اختلال خواب
  • ممکن است فرد بطور آشکاری آشفته و پریشان باشد.
  • خستگی
  • احساس گناه یا بی ارزش بودن
  • احساس مداوم غم
  • فقدان علاقه و لذت از زندگی
  • تمرکز ضعیف
  • اعتماد بنفس پایین
  • بدبینی (افکار منفی مداوم)
  • کاهش اشتها
  • کاهش میل جنسی

علائم افسردگی می‌توانند در تمام مراحل اسکیزوفرنی از جمله در حین حمله‌های روان پریشی رخ دهند، و ممکن است مرتبط با زمینه‌های ناامیدی باشند. این وضعیت در صورت عدم درمان ممکن است منجر به رفتار خطرناکی مانند خودکشی شود. برای دریافت مشاوره جهت بروز علائم افسردگی و روش‌های کنترل و درمان آن می‌توانید با ما از طریق شماره‌های ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۵ و ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۶ تماس حاصل فرمایید.

علل


عوامل متعددی وجود دارند که می‌توانند در افسردگی در بیماران اسکیزوفرنی نقش داشته باشند:

اسکیزوفرنی

با اینکه برخی کارشناسان سعی می‌کنند علت افسردگی را داروهای ضد روان پریشی مورد استفاده در درمان توهمات معرفی کنند، اما در حقیقت افسردگی مدت‌ها قبل از اینکه داروهای ضد روان پریشی معرفی شدند به عنوان یک از خصوصیات اسکیزوفرنی مشاهده می‌شده است و اغلب پیش از تجویز این داروها یک از خصوصیات بیماری می‌باشد.

اختلال اسکیزوافکتیو

اختلال اسکیزوافکتیو وضعیتی است که در آن فرد دارای علائم اصلی اسکیزوفرنی مانند توهمات و هذیان است اما مشکلاتی در خلق و خو مانند افسردگی یا شیدایی را نیز دارد.

مواد مخدر

بسیاری از انواع مواد مخدر غیر قانونی حاوی کوکائین و شاهدانه گاهی اوقات باعث احساس افسردگی می‌شوند که به مدت چند روز بعد از مصرف ماندگار است.

تنهایی

حدود سه چهارم از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی تا حد زیادی تنهایی را تجربه می‌کنند. ممکن است ریشه‌ی آن فقدان مهارت‌های ارتباطی مناسب یا اعتماد بنفس پایین باشد که بسیاری از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی دچار آن هستند. همچنین ممکن است در اثر مشکلاتی مانند رفتار تهاجمی یا نامناسب تحت تاثیر قرار بگیرد بطوری که فرد مبتلا به اسکیزوفرنی نمی‌تواند به راحتی دوست پیدا کند.

عوارض جانبی داروهای ضد روان‌پریشی

با اینکه امکان ندارد که داروهای ضد روان‌پریشی در واقع باعث افسردگی شوند، اما برخی از عوارض جانبی مرتبط با آنها می‌توانند در بی‌حوصلگی و اضطراب و در نتیجه افسردگی نقش داشته باشند.

این ایده که داروهای ضد روان‌پریشی باعث افسردگی می‌شوند حدود ۳۰ سال پیش عنوان شد و از آن موقع بطور گسترده‌ای توسط محققان بررسی شده است. این تئوری به این شرح است که داروهای ضد روان‌پریشی بر گیرنده‌های دوپامین در مغز اثر می‌گذارند. این مکانیزم همچنین مرتبط با نحوه‌ی تجربه‌ی لذت توسط مغز است و بنابراین توسط برخی تصور می‌شد که این داروها ممکن است میزان لذتی که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی از فعالیت‌های لذت‌بخش می‌برند را کاهش دهد.

همچنین باید بخاطر داشت که این فقدان لذت و خوشی به عنوان یکی از خصوصیات بیماری در مدت‌ها قبل از معرفی داروهای ضد افسردگی مشاهده می‌شده است.

یاس و ناامیدی


یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اسکیزوفرنی این است که تمایل دارد در اواخر نوجوانی و اویل دهه بیست زندگی که افراد جوان شروع به ورود به دوره‌ی بلوغ و تشخیص برخی از آرزوها و تمایلات جوانی خود می‌کنند، بروز پیدا می‌کند. اسکیزوفرنی باعث مختل شدن کل برنامه‌های بیماران شده و آنها را با این تشخیص که دچار یک بیماری جدی و تهدید کننده هستند و پیش داوری‌هایی در مورد آنها در جامعه وجود دارد، رها می‌کند.

عوامل خطر


عوامل خطر افسردگی در بیماران اسکیزوفرنی شامل سابقه‌ی خانوادگی اختلال افسردگی، بالا بودن توقعات خانوادگی و شخصی جهت موفقیت در زندگی، نگرش‌های انتقادی در خانواده، بالا بودن میزان ابراز احساسات خانوادگی، انگ اجتماعی، بستری‌های متعدد، ترخیص از بیمارستان به تازگی و کمبود یا فقدان حمایت عاطفی و اعتماد بنفس می‌باشد.

افسردگی در بیماران اسکیزوفرنی تا چه حد شایع است؟


عملاً آمار موجود برای میزان شایع بودن افسردگی در بیماران اسکیزوفرنی در مطالعات مختلف متغیر است که عمدتاً به علت تفاوت در ابزارهای پژوهشی مورد استفاده برای اندازه‌گیری علائم افسردگی می‌باشد. در حقیقت برخی کارشناسان عقیده دارند که اکثر افراد (حدود ۷۰ درصد) مبتلا به اسکیزوفرنی حداقل یک دوره افسردگی را در طول بیماری خود تجربه می‌کنند و در هر زمانی حدود ۲۵ درصد از افرادی که با اسکیزوفرنی زندگی می‌کنند دچار افسردگی می‌باشند. در حالی که حدود ۱۵ درصد از کل جمعیت دچار این مشکل هستند.

علائم افسردگی مجزا نبوده و بطور مساوی بین مردان و زنان شایع است و به نظر ارتباطی با وقایع پیشین زندگی وجود ندارد. برخی عقیده دارند که افسردگی به حدی در اسکیزوفرنی شایع است که هر دو مشکل ممکن است حتی دارای ریشه‌های بیولوژیکی یکسانی باشند.

چرا افسردگی برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنی مهم است؟


این عقیده وجود داشته است که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی که قبلاً افسردگی داشته‌اند نتیجه‌ی بهتری خواهند داشت. هرچند این فرضیه نادرست است.

  • افسردگی احتمالاً یکی از محرک‌های اصلی برای خودکشی در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی است که این گفته برای کل مردم نیز صادق است. برخی کارشناسان عقیده دارند که افسردگی در واقع مهم‌ترین علت خودکشی در اسکیزوفرنی حتی بیشتر از توهم یا هذیان می‌باشد. هرچند کارشناسان دیگر مخالف هستند زیرا علت مرگ بیشترین تاثیر را دارد و برخی دریافته‌اند که مرگ با عوامل طبیعی مانند بیماری قلبی علت محتمل‌تری است. برخی عوامل کلیدی اصلی برای خودکشی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی شامل عدم مصرف دارو، سوء مصرف الکل یا مواد مخدر و داشتن افسردگی و احساس ناامیدی می‌باشند.
  • افراد مبتلا به اسکیزوفرنی که دچار افسردگی نیز هستند بیشتر مستعد عود علائم روانی می‌باشند و بیشتر در بیمارستان بررسی خواهند شد. افسردگی در اسکیزوفرنی ممکن است باعث شود که فرد به مصرف الکل یا مواد مخدر روی بیاورد.
  • افسردگی همچنین از این جهت مهم است که تشخیص آن همراه با اسکیزوفرنی دشوار است. دلیل آن این است که اسکیزوفرنی اغلب شامل علائم منفی مانند بی‌علاقگی و دوری از جامعه در کنار علائم مثبتی مانند توهم و هذیان می‌باشد و این علائم منفی ممکن است با علائم افسرگی اشتباه گرفته شوند. این اشتباه در تشخیص افسردگی از علائم منفی می‌تواند برای پزشکان جهت انجام یک تشخیص مناسب چالش برانگیز باشد.
  • افسردگی به این دلیل که ممکن است افراد را تحریک کند تا در مصرف مواد مخدر یا الکل زیاده‌روی کنند، مهم می‌باشد. بیشتر از نیمی از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی دچار مشکل سوء مصرف مواد مخدر یا الکل هستند و این مشکل بطور کلی پیش بینی کننده‌‌ی رفتار خطرناکی مانند خودکشی و خشونت می‌باشد.

درمان


درمان معمولاً مادام‌العمر بوده و می‌تواند شامل ترکیبی از روش‌های کنترل با دارو، روان درمانی و خدمات حمایتی باشد.

دارو

دارو در درمان اسکیزوفرنی نقش اصلی را دارد. داروهای ضد افسردگی تجویز شده همراه با داروهای ضد روان‌پریشی دارای نقش درمانی در کنترل علائم افسردگی در بیماران اسکیزوفرنی هستند.

روان درمانی

  • درمان فردی به اشخاص مبتلا به اسکیزوفرنی و اختلال افسردگی کمک می‌کند تا الگوهای فکری خود را عادی کنند و نحوه مقابله با استرس را یاد بگیرد. این روش همچنین در جلوگیری از عود بیماری موثر است.
  • خانواده درمانی حمایت و آموزش لازم را برای اعضای خانواده‌ای که از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نگهداری می‌کنند، فراهم می‌کند.
  • گروه درمانی می‌تواند به کاهش انگ اجتماعی و فراهم کردن حمایت اجتماعی کمک کند. این درمان می‌تواند موجب از بین رفتن تنهایی فرد گردد.

خدمات حمایتی

بیشتر افراد مبتلا به اسکیزوفرنی نیاز به کمک در زندگی روزمره‌ی خود دارند. یادگیری مهارت‌های اجتماعی موجب بهبود ارتباط شده و کمک می‌کند تا فرد در فعالیت‌های روزانه مشارکت کند، در حالی که یادگیری حرفه نیز برای آماده شدن، یافتن و حفظ شغل کمک خواهد کرد.

بستری شدن

ممکن است در طول دوره‌های بحرانی بخصوص در حین حملات افسردگی برای اطمینان از امنیت و مراقبت مناسب نیاز به بستری باشد.