باورها (تصورات) غلط درباره اسکیزوفرنی

اگر چه اسکیزوفرنی برای اولین بار در حدود صد سال پیش تعریف شده اما مردم هنوز به طور کامل آن را درک نمی‌کنند. در نتیجه بیشتر از آنچه که باید، باورها و عقاید غیر علمی در مورد علل و خصوصیات اسکیزوفرنی وجود دارد. بسیاری از این باورها و اعتقادات صحیح نیستند. در ادامه به تعداد کمی از آنها اشاره می‌کنیم.

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی همیشه خطرناک هستند


 

این باور که تمام افراد مبتلا به این بیماری خطرناک هستند یکی از غیر علمی‌ترین و شایع‌ترین باورها در مورد افراد مبتلا به اسکیزوفرنی است. مطالعات نشان داده‌اند که بین ۱۰ تا ۲۳ درصد از افرادی که دچار بیماری حاد روانی هستند ممکن است رفتار خشونت آمیز نشان دهند. خوشبختانه قتل نفس یک بخش نسبتاً جزئی از کل میزان مرگ و میر این بیماری را شامل می‌شود.

با توجه به این ارقام، می‌توان نتیجه گرفت که اکثر افراد مبتلا به اسکیزوفرنی هرگز رفتار خطرناک از هر نوعی نشان نمی‌دهند و در زمانی که رفتار خطرناکی نشان دهند به جای آسیب رساندن به دیگران بیشترین آسیب را به خودشان می‌رسانند.

اسکیزوفرنی مسری است


اسکیزوفرنی مانند سرماخوردگی یا آنفلوآنزا مسری نمی‌باشد. شما نمی‌توانید اسکیزوفرنی را از شخص دیگری بگیرید، اما اگر یکی از خویشاوندان نزدیک شما مبتلا به این بیماری باشد، در این صورت احتمال ابتلا به اسکیزوفرنی نسبت به سایر افراد بیشتر خواهد بود. دلیل این امر این است که اسکیزوفرنی تا حدی ناشی از ترکیب ژنتیکی است.

اسکیزوفرنی به طور کامل قابل درمان است


با اینکه ممکن است برای اسکیزوفرنی درمان قطعی وجود نداشته باشد، بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری روحی می‌توانند زندگی سالم و سازنده‌ای را در پیش بگیرند. بهبود برای افراد مبتلا به اسکیزوفرنیا به این معنی است که هیچگونه علائمی از خود نشان نمی‌دهند، در اجتماع زندگی می‌کنند و تعاملات اجتماعی مثبتی با دوستان و خانواده خود دارند. به طور خلاصه یک فرد غریبه نمی‌تواند سابقه سلامت روانی افراد مبتلا به اسکیزوفرنی را حدس بزند. اگر مصرف دارو متوقف شود، بیماری باز خواهد گشت.

اسکیزوفرنی بسیار نادر است


اسکیزوفرنی می‌تواند تمام افراد با پس زمینه‌های اجتماعی مختلف را تحت تاثیر قرار دهد. اسکیزوفرنی در همه‌ی نژادها و جوامع وجود دارد و افراد با گروه‌های سنی مختلف را درگیر می‌کند. حدود یک نفر از هر ۱۰۰ نفر در طول زندگی خود یک مرحله از این بیماری را تجربه می‌کند. بنابراین این بیماری بسیار رایج‌تر از آنچه که بسیاری از افراد تصور می‌کنند، است.

اسکیزوفرنی ناشی از تربیت نامناسب است


در قرن بیستم این عقیده وجود داشت که تربیت نامناسب و عدم توجه مادر به فرزند باعث اسکیزوفرنی می‌شود. نظریه‌های روانکاوی مختلف حاکی از این باور بودند که تجربیات تروماتیک در دوران کودکی که اغلب فراموش شده و غیرقابل شناختن هستند، بر شکل‌گیری اعتماد بنفس کودک تاثیر می‌گذارند. سپس با توجه به این نظریه اعتماد بنفس فرد تحت استرس نوجوانی فرو می‌ریزد و فرد به شرایط کودکی خود باز می‌گردد.

پس از مدتی روانشناسان به این باور رسیدند که اسکیزوفرنی احتمالاً دارای منشأ فیزیکی است و از درمان آن از طریق روانکاوی خودداری کردند.

اسکیزوفرنی در اثر سوء استفاده در دوران کودکی ایجاد می‌شود


با افزایش آگاهی جامعه در مورد سوء استفاده از کودکان، فرضیه‌ای مطرح شد که تجربیات سوء استفاده در دوران کودکی و نوجوانی در مراحل بعدی زندگی باعث اسکیزوفرنی می‌شود. در حالی که چنین تجربیات سوء استفاده بدون شک از لحاظ روانشناختی آسیب می‌رسانند، اما در حال حاضر شواهد پژوهشی در مورد ارتباط آن با اسکیزوفرنی وجود ندارد.

اسکیزوفرنی تنها یک واکنش منطقی و سالم به دنیای غیر معقول است


این تئوری از این ایده شکل گرفت که اغلب افراد مبتلا به اسکیزوفرنی قربانی آشفتگی اجتماعی در یک محیط خانوادگی نامطلوب بوده‌اند و در واقع به طور متناقضی می‌توانند سالم‌ترین عضو خانواده باشند. با اینکه این ایده محبوبیت فراوانی به دست آورد اما بعدها خود مبتکر این نظریه به این ایده اعتقادی نداشت.

اسکیزوفرنی وجود ندارد


در اواسط قرن بیستم، افرادی که در جنبش ضد روانپزشکی بودند عنوان کردند که اسکیزوفرنی به هیچ وجه وجود ندارد و تنها یک ابداع توسط حرفه روانپزشکی بوده است. مبتکر این نظریه اسکیزوفرنی را یک بیماری جعلی و نماد مقدس روانپزشکی نامید. شاید اگر چنین فردی یک روز با وجود صداهایی در گوش خود زندگی می‌کرد، هیچ گاه به چنین نظریه‌ای متوسل نمی‌شد.

داروی ضد روان‌پریشی تنها یک ماده شیمیایی است


با اینکه داروهای ضد روان‌پریشی در ابتدا دارای تاثیرات آرام بخشی بوده و در دوزهای بالا می‌توانند موجب آرامش فرد شوند، اما این داروها اصولاً برای چنین تاثیری مورد استفاده قرار نمی‌گیرند، بلکه برای مزایایی که کمک می‌کنند تا علائم مثبت اسکیزوفرنی مانند توهمات و خیال‌ها تسکین یابند، تجویز می‌شوند.

تاثیر سودمند داروهای ضد روان پریشی نباید دست کم گرفته شوند. قبل از معرفی این داروها تعداد افراد مبتلا به اسکیزوفرنی که به طور مداورم در بیمارستان بستری بودند، بسیار بیشتر از آنچه که امروزه شاهد آن هستیم، بوده است.

انواع جدیدتر و آتیپیک داروهای ضد روان شناختی اثر آرام‌بخشی کمتری دارد و باید در موارد جدید بیماری اسکیزوفرنی که در آن فرد بطور حادی بیمار است یا تحت تاثیر عوارض جانبی یک داروی معمول قدیمی می‌باشد، ارجحیت داشته باشند.

اسکیزوفرنی یک شخصیت دو گانه ایجاد می‌کند


یکی از عقاید غیرعلمی رایج در مورد اسکیزوفرنی این است که فرد دارای دو شخصیت می‌شود؛: شخصیت جکیل و هاید. چنین عقیده‌ای صحیح نمی‌باشد. با اینکه اصطلاح اسکیزوفرنی به معنای یک ذهن تقسیم شده است، اما این بیماری در واقع خود را به این شکل نشان نمی‌دهد. دقیق‌تر این است که این بیماری را به عنوان شرایطی در نظر بگیریم که ذهن سردرگم شده و آشفته می‌گردد.

افراد مبتلا به اسکیزوفرنی تا آخر عمر به شدت ناتوان خواهند بود


تجربه‌ی متخصصان در مورد اسکیزوفرنی طی بیش از یک قرن مطالعه به طور قابل اعتمادی نشان می‌دهد که حدود ۲۵٪ از افرادی که یک دوره روان پریشی را تجربه می‌کنند، به طور کامل بهبود می‌یابند و هیچ مشکلی دیگری در زندگی خود نخواهند داشت. روانپزشکان همچنین می‌دانند که در صورت درمان مناسب، بخش بزرگی از بازماندگان به مقدار قابل ملاحظه‌ای بهبود یافته و به سطح بالایی از عملکرد دست پیدا می‌کنند.

هزاران نفر از افراد باهوش که می‌توانند سهم خلاقانه‌ای در سلامتی و موفقیت جامعه داشته باشند، در حال حاضر به دلیل این مشکلات به موفقیت‌های کمتری در زندگی خود می‌رسند.

اگر این بیماری ژنتیکی باشد نمی‌توان برای آن کاری انجام داد


تحقیقات نشان داده‌اند که عوامل متعددی وجود دارند که می‌توانند در بهبودی موفقیت‌آمیز نقش داشته باشند، از جمله کاهش استرس خانوادگی، شغل سودمند، صحبت درمانی و کاهش استرس ناشی از مشکلات مالی.

تشخیص زود هنگام و درمان با داروهای ضد روان‌ پریشی به مقدار قابل ملاحظه‌ای باعث بهبود چشم انداز بهبودی خواهد شد. عامل دیگری که برای بهبودی موفقیت آمیز بسیار مهم است داشتن یک برنامه مناسب برای آن است.

اگر این بیماری ژنتیکی است پس می‌توان از شر ژن‌های بد خلاص شد


این رویکرد دارای سه نقص جدی است. اول اینکه معلوم نیست که آیا عامل ژنتیکی متشکل از عمل یک ژن به تنهایی است یا عمل چندین ژن بصورت ترکیبی در آن نقش دارد، بنابراین این فرآیند بطور قریب به یقین پیچیده‌تر از آنچه که ممکن است در نگاه اول به نظربرسد، می‌باشد.

دوماً، تنها داشتن ژن‌های مناسب برای اسکیزوفرنی به هیچ وجه تضمین نمی‌کند که شما به این بیماری مبتلا می‌شوید. برای مثال، اگر دوقلو باشید و خواهر یا برادرتان مبتلا به اسکیزوفرنی باشد، شما تنها ۵۰٪ احتمال ابتلا به این بیماری را خواهید داشت، حتی اگر بطور کامل ژن‌های یکسانی را داشته باشید.

و در آخر اینکه ژن‌هایی که بر روی گونه‌ها تاثیر نامطلوب دارند در طول فرایند طبیعی تکامل تمایل به خروج از خزانه‌ی ژنی دارند و این واقعیت که ژن اسکیزوفرنی در این مدت طولانی باقی مانده است، به این معنی می‌باشد که علاوه بر صفات منفی، صفات مفیدی را نیز به همراه دارد. بنابراین حذف ژن اسکیزوفرنی قطعاً به همان اندازه که مفید است اثر منفی برای خزانه‌ی ژنی خواهد گذاشت. بنابراین به وضوح مسئله ژنتیکی پیچیده‌تر از آن است که ممکن است در ابتدا به نظر برسد.