خانواده درمانی برای بیماران اسکیزوفرنی:فواید،انواع، هزینه و عوارض

خانواده درمانی، که گاهی اوقات درمان متمرکز بر خانواده یا درمان سیستم‌های خانوادگی نامیده می‌شود، نوعی درمان روان شناختی است که برای تغییر روابط درون خانواده‌ها به منظور کمک به آن‌ها برای مقابله با طیف وسیعی از مشکلات عمل می‌کند. خانواده درمانی نوعی مشاوره است که به شما و خانواده‌تان کمک می‌کند تا مشکلات خود را زمانی که رخ می‌دهند حل نمایید. این درمان معمولا شامل آموزش در مورد اسکیزوفرنی و درمان آن می‌باشد. خانواده درمانی از این جهت مهم است که خانواده شما می‌تواند نقش اساسی در حمایت از شما در صورت وجود اسکیزوفرنی داشته باشد.

خانواده درمانی یا مشاوره خانوادگی برای رفع مشکلات خاصی که بر سلامت روان خانواده تأثیر می‌گذارد، مانند تغییرات عمده در زندگی یا بیماری‌های روانی دیگر انجام می‌شود. نشان داده شده است که مداخلات خانوادگی میزان عود و نیاز به بستری شدن بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی را کاهش می‌دهد. متخصصین ما در  مرکز توانبخشی اعصاب و روان مژده خدمات خانوادگی را برای کاهش علائم اسکیزوفرنی ارائه می‌دهند. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت می‌توانید با شماره‌های ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۵ و ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۶ تماس بگیرید.

خانواده درمانی چیست؟


خانواده درمانی به خانواده کمک می‌کند تا شیوه‌های سازنده‌ای برای کمک به یکدیگر پیدا کنند. این نوع درمان با توجه به انعطاف پذیری که دارد، در طیف وسیعی از بیماری‌های مختلف مفید است. این درمان می‌تواند در رفع مشکلات دوران کودکی و بلوغ از جمله اختلالات رفتاری و خلقی، اختلالات غذا خوردن، سوء مصرف مواد و شرایط روحی و همچنین زوج‌هایی که دچار مشکل هستند، مفید باشد. خانواده درمانی یک درمان ممکن برای بیماری‌های متعددی از جمله بیماری‌های جدی روانی مانند افسردگی و اسکیزوفرنی می‌باشد و معمولا در گروه‌های خانوادگی اجرا می‌شود، اما گاهی شامل کار با افراد به صورت فردی یا، در صورت لزوم، جلسات فردی به همراه یک مجموعه مراجعات خانوادگی خواهد بود. خانواده درمانی ممکن است شامل شبکه‌های اجتماعی در اطراف خانواده‌ها نیز باشد.

خانواده درمانی بر دو اصل پایدار است:

  • بسیاری از بیماری‌ها در صورت عملکرد نامناسب خانواده بدتر می‌شوند.
  • روابط نزدیک خانوادگی اغلب مهم‌ترین حمایتی هستند که فرد دارد و بنابراین در هر گونه درمان طولانی مدت بسیار مهم می‌باشند.

خانواده درمانی می‌تواند به صورت یک درمان روانشناختی تعریف شود که بر موارد زیر متمرکز است:

  • تغییر نحوه تعامل اعضای خانواده
  • بهبود عملکرد خانواده به عنوان یک واحد
  • بهبود عملکرد افراد در خانواده

تاثیر خانواده درمانی


به نظر می‌رسد خانواده درمانی در بهبود شرایط مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرد. شواهد خوبی وجود دارد که خانواده درمانی در بیماری‌های دوران کودکی و نوجوانی زیر بسیار مفید است:

  • اختلالات رفتاری
  • سوء مصرف مواد
    • اختلالات خوردن (مانند بی‌اشتهایی)
    • اختلالات رفتاری (از جمله عدم توجه و بیش فعالی)

در بزرگسالان نیز خانواده درمانی در موارد زیر مفید واقع شده است:

  • اختلالات روانی (شامل اسکیزوفرنی)
  • اختلالات خلقی (از جمله افسردگی و اختلال دوقطبی)
  • مصرف مواد مخدر
  • اختلالات غذا خوردن
  • مشاوره ازدواج و زوج‌ها
  • مدیریت درد مزمن
  • اختلالات اضطرابی
  • اختلالات وسواس

انواع


انواع مختلفی از خانواده درمانی وجود دارد که اغلب آن‌ها می‌توانند در کنار یکدیگر استفاده شوند. این درمان‌ها عبارتند از:

  • آموزش روانی: این درمان بر آموزش خانواده در مورد بیماری برای تغییر هر گونه تصور منفی (و احتمالا اشتباه) که اعضای خانواده ممکن است در مورد بیماری داشته باشند، تمرکز دارد.
  • آموزش مهارت‌های مقابله‌ای
  • مدل‌های رفتاری: این مدل‌ها بر آموزش والدین در مورد تقویت مثبت و منفی برای کمک به آن‌ها در جهت تعامل با مشکلات رفتاری کودک، متمرکز است.
  • مدل‌های سیستمیک: چنین مدل‌هایی معتقدند که روابط خانوادگی نامطلوب اغلب بیماری را بدتر می‌کنند و بنابراین بهبود روابط خانوادگی، علائم را بهبود می‌بخشد.
  • خانواده درمانی ساختاری: این نوع درمان تمرکز بر بازگرداندن ساختار و سازمان‌دهی مناسب خانواده دارد.
  • خانواده درمانی پس از میلان: این درمان بر ارتباط بین اعضای خانواده مبتنی است.
  • درمان متمرکز بر راه حل: این روش روی شناسایی نقاط قوت هر عضو خانواده و سپس استفاده از این نقاط قوت برای کمک به حل مشکلات تاکید دارد.

این موارد تنها برخی از روش‌های مختلفی است که می‌تواند در طول خانواده درمانی به کار گرفته شود تا بتواند بر هر گونه مشکل خانوادگی یا فردی که اعضای خانواده تجربه می‌کنند، غلبه کند.

مزایای خانواده درمانی برای اسکیزوفرنی


بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی اغلب از گروه‌های خانوادگی می‌آیند که سطح بالایی از خصومت یا عیب‌جویی در بین آنها وجود دارد. به همین علت، مدت‌هاست خانواده درمانی به عنوان یک درمان ممکن برای اسکیزوفرنی پیشنهاد شده است.

در حال حاضر شواهد گسترده‌ای برای استفاده از خانواده درمانی در بهبود اسکیزوفرنی وجود دارد. انواع مختلفی از خانواده درمانی که مورد استفاده قرار می‌گیرند، عبارتند از: بخش آموزش روان شناختی سنتی‌تر و بهبود ارتباطات و همچنین رویکردهای جدیدتر از جمله مصاحبه انگیزشی، درمان مدیریت بحران و حتی آرامش درمانی. تعداد و نوع جلسات خانواده درمانی مورد نیاز بسته به فرد و خانواده مورد نظر متفاوت است.

مشخص شده است که خانواده درمانی علائم را کاهش می‌دهد و همچنین می‌تواند تعداد دفعاتی که بیمار باید به بیمارستان منتقل شود، را کاهش دهد. خانواده درمانی همچنین می‌تواند در کاهش انزوا و دوری از اجتماع که بسیاری از افراد دچار اسکیزوفرنی از آن رنج می‌برند، مفید باشد. یکی دیگر از مزایای خانواده درمانی این است که اغلب افرادی که این درمان را دریافت می‌کنند، داروهای خود را به صورت منظم‌تری مصرف می‌کنند و در نتیجه علائم کمتر و کیفیت زندگی بهتری خواهند داشت.

چه بخش‌هایی در خانواده درمانی مطرح است؟


خانواده درمانی یک راه حل سریع و آسان نیست و برای نتیجه مطلوب نیاز به زمان و تلاش دارد. خانواده‌هایی که تحت خانواده درمانی قرار می‌گیرند، باید آگاه باشند که خانواده درمانی شامل جلسات رسمی و کار در خانه است، که در آنجا مهارت‌ها و تکنیک‌های تازه یاد گرفته شده باید در تمام روز، و به صورت هر روزه تمرین شود. تعداد جلسات رسمی به میزان قابل توجهی بستگی به بیماری و فعالیت خانواده دارد.

معمولا بین ۵ تا ۲۰ جلسه لازم است. جلسات معمولا حدود ۵۰ دقیقه تا یک ساعت طول می‌کشد. جلسات درمانی اغلب شامل یک متخصص خانواده می‌باشد که با چندین نفر از اعضای خانواده به طور همزمان ملاقات می‌کند (این امر به حل مستقیم هر گونه مشکل بین اعضای خانواده منجر می‌شود و به درمانگر اجازه می‌دهد تا به دقت خانواده را ارزیابی کند). همچنین جلسات فردی و احتمالا جلسات همراه با اعضای بیشتر خانواده و یا سایر دوستان مهم نیز وجود دارد.

هزینه


اگرچه شواهد خوبی وجود دارد که خانواده درمانی را ابزار بسیار مفیدی معرفی می‌کند، بسیاری از افراد نگران هزینه‌های بالای خانواده درمانی هستند. با این حال، تجزیه و تحلیل‌هایی که اخیرا انجام شده است نشان می‌دهد که خانواده درمانی می‌تواند به طور قابل توجهی هزینه‌های مراقبت‌های پزشکی را کاهش دهد. این به این دلیل است که اگر خانواده درمانی اثر کند، فرد (و خانواده‌اش) از خدمات مراقبت‌های پزشکی کمتری (از جمله مراجعه به پزشک، داروها و غیره) استفاده می‌کند و صرفه جویی کلی هم برای خانواده و هم برای جامعه گسترده‌تر به دنبال خواهد داشت.

خطرات


خانواده درمانی به طور خودکار مشکلات درونی خانواده را حل نمی‌کند یا وضعیت ناخوشایندی را برطرف نمی‌کند. اما می‌تواند به شما و اعضای خانواده‌تان کمک کند تا یکدیگر را بهتر درک کنید و مهارت هایی را به شما ارائه می‌دهد تا با موقعیت‌های چالش برانگیز به نحو موثرتری مقابله کنید. همچنین می‌تواند به خانواده کمک کند تا یک احساس همبستگی به دست آورند.

در صورتی که خانواده درمانی به درستی توسط یک مشاور خوب و آموزش دیده هدایت نشود، ممکن است برخی از مشکلات را بدتر کند. اگر این درمان خیلی زود متوقف شود، ممکن است به اندازه کافی مشکلات را برطرف نکند. اگر یکی از اعضای خانواده حاضر به شرکت در آن نباشد، ممکن است تاثیر خود را از دست بدهد.