شنیدن صداهای موهوم و غیرواقعی در سر

شنیدن صداهای مختلف موهوم یک توهم شنیداری است که ممکن است به تنهایی یا همراه با یک مشکل سلامت روانی رخ دهد. شنیدن صداهای موهوم در سر و گوش شایع‌ترین نوع توهم در افراد مبتلا به اختلالات روانی مانند اسکیزوفرنی است. با این حال، تعداد زیادی از افراد سالم نیز دچار توهم شنیداری می‌شوند. برآورد شده است که بین ۵٪ تا ۲۸٪ از جمعیت صداهایی را می‌شنوند که دیگران قادر به شنیدن آن‌ها نیستند.

شنیدن صداهایی که واقعی نیستند، می‌تواند هم در افراد مبتلا به این اختلال و هم برای کسانی که می‌خواهند به این افراد کمک کنند، موجب اضطراب گردد. تشخیص مشکل شنیدن صداهای موهوم و کنترل آن قبلاً از طریق روش‌های روانشناسی معمول انجام می‌شد، اما امروزه روش‌های جدیدی برای تشخیص و کنترل صداهای موهوم و غیر واقعی وجود دارد.

اگر شما صداهایی را می‌شنوید و این موضوع باعث نگرانی شما شده است، با پزشک خود صحبت کنید و اگر به نظر شما مشکل جدی‌تر و مهم‌تری وجود دارد بهتر است توسط یک روانپزشک معاینه شوید. جهت دریافت اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت می‌توانید با ما از طریق شماره‌های ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۵ و ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۶ تماس حاصل فرمایید.

علل


تقریباً تا همین اواخر شنیدن صداهای موهوم به عنوان نشانه‌ای از بیماری روحی در نظر گرفته می‌شد و به دلیل ترس یا خجالت زدگی، افراد مبتلا راجع به این مشکل صحبت نمی‌کردند. صداهای موهوم هنوز هم به عنوان یک توهم شنیداری و به عنوان نشانه‌ای از بیماری‌های روانی مانند اختلالات اسکیزوفرنی، افسردگی مانیک (دیوانگی) و روان پریشی در نظر گرفته می‌شوند.

تجربیات سخت و دردناک زندگی (مثلاً سوءاستفاده جنسی، بی توجهی، از دست دادن یکی از والدین) به عنوان یکی از مهمترین عوامل اختلال شنیدن صداهای موهوم در سر و گوش، به ویژه در میان کودکان محسوب می‌شود. بیش از ۷۰٪ از شرکت کنندگان در یک مطالعه گزارش دادند که شنیدن صداهای موهوم در سر پس از یک رویداد عاطفی شدید یا دردناک شروع شده است.

 علائم


توصیف صداهای موهوم در سر و گوش به خصوص اگر خود شخص این نوع صداها را تجربه نکرده باشد، بسیار سخت است.

  • افراد مبتلا این صداها را به عنوان صدای شخص غیر واقعی که کنار آن‌ها ایستاده است یا به عنوان صداهایی واسطه‌ای توصیف می‌کنند.
  • برخی از افراد ترکیبی از هر دو نوع صدا را تجربه می‌کنند.
  • صدای شنیده شده می‌تواند حیاتی، مکمل یا خنثی باشد. این صداهای موهوم ممکن است دستوراتی که شاید خطرناک باشند را به شما بدهند. حتی ممکن است صداهای موهوم و غیرواقعی در گفتگو با شما شرکت کنند.

ممکن است فکر کنید که این موضوع را تجربه نکرده‌اید، اما آیا مطمئن هستید؟ شما ممکن است تجربه شنیدن نام خود توسط فردی را داشته باشید در حالی که متوجه می‌شوید کسی وجود ندارد. در واقع، تحقیقات نشان می‌دهند که به خصوص در افرادی که شخص عزیزی را از دست داده‌اند، شنیدن صدای کسی که در واقع وجود ندارد تا با شما صحبت کند یا حتی ممکن است مرده باشد، امری غیر معمولی نیست.

برای برخی از مبتلایان، صداهای موهوم در سر و گوش ممکن است در تمام طول روز حضور داشته باشند و مانع از انجام کارها در زندگی روزمره این افراد شوند، در حالی که در برخی دیگر، فرد ممکن است راهی برای زندگی کردن با این صداها پیدا کنند. افرادی که صداهای موهوم و غیرواقعی را می‌شنوند ممکن است قادر به بازگو کردن این مشکل نباشند و شاید این موضوع باعث جدایی و تنها شدن آن‌ها گردد.

آیا شنیدن صدای موسیقی و آهنگی در سر، توهم شنیداری محسوب می‌شود؟


اگر افکار از جایی خارج از خود شخص به داخل ذهن نفوذ کند، شنیدن صداهای موهوم موضوعی عادی خواهد بود. این حالت مشابه زمانی نیست که یک ایده به طور ناگهانی و از درون ذهن خود شخص به مغز می‌رسد. این افکار مربوط به درون شخص نیستند و ظاهراً خارج از ضمیر خودآگاه فرد به افکار راه می‌یابند.

مثال خوبی از این تجربه یادآوری یک قافیه از شعر یا آهنگی است که با هر بار نفس کشیدن شما آن را به صورت ناخودآگاه تکرار می‌کنید و این ریتم به طور مرتب در سر تکرار می‌شود. حتی گاهی ممکن است شما خود را در حال زمزمه کردن این آهنگ بیابید. شما هرگز تصمیم نگرفته‌اید که به این ریتم فکر بکنید و در عین حال برای شما دشوار است که از فکر آن بیرون بیایید.

تفاوت بین شنیدن صداهای موهوم در سر و شنیدن آهنگ که به صورت کلمات در ذهن شما ظاهر می‌شود، این است که صدای موهوم می‌تواند با شما صحبت کند و حتی با شما یک گفتگوی دو طرفه داشته باشد. شما خودتان مسئول این صدای غیر واقعی نیستید و هیچ نظری ندارید که این صدا در آینده چه خواهد گفت.

شیوع


اکثر افراد حداقل یک بار مشکل شنیدن صدای موهوم را وقتی کسی در اطراف آن‌ها نبوده است، تجربه کرده‌اند. یک مطالعه نشان داده است که تنها حدود ۲۵٪ از افرادی که صداهای موهوم را می‌شنوند دچار یک اختلال روانپریشی نیز هستند. در حالی که کودکان زیر ۱۲ سال شنیدن صداهای موهوم در سر را گزارش کرده‌اند، اما در ۷۵٪ از موارد، شنیدن صداها در سن ۱۳ سالگی متوقف شد. چنان چه مشکل شنیدن صداهای موهوم در سر و گوش تا نوجوانی و بزرگسالی همچنان ادامه پیدا کرد، معمولاً احتمال حضور یک اختلال یا مسئله‌ی سلامت روانی وجود دارد.

درمان


تحقیقات نشان داده است که بسیاری از افراد صداهای موهوم در سر و گوش را می‌شنوند و بعضی از آن‌ها با صدای غیر واقعی خود بدون مداخله روانپزشکی مقابله می‌کنند. همچنین نتایج نشان داده‌اند که بسیاری از افرادی که صدای موهوم و غیر واقعی در سر را می‌شنوند، این صداها را بعنوان بخشی مثبت از زندگی خود می‌بینند. چنین روش برای درمان اختلال شنیدن صداهای موهوم وجود دارد:

  • با سایر افراد مبتلا صحبت کنید. این کار به شما فرصت می‌دهد تا تجربیات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید و از یکدیگر یاد بگیرید. به اشتراک گذاشتن تجارب، شنوندگان را قادر می‌سازد تا بدانند دیگران از چه داروهایی استفاده می‌کنند، این داروها تا چه حد و چگونه مفید هستند و چه عوارض جانبی ممکن است پس از مصرف این داروها به وجود آید. برای مثال مهم است بدانید که چه داروی خاصی می‌تواند در کاهش شنیدن صداهای موهوم در سر یا کاهش اضطراب و سردرگمی مفید باشد.
  • افراد مبتلا به دنبال توضیحاتی برای مشکل شنیدن صداهای موهوم در سر خود هستند. درک این موضوع که این صداها از کجا می‌آیند و چه چیزی باعث ایجاد صداها می‌شود، می‌تواند در برنامه ریزی برای یک روش مقابله با شنیدن صداهای موهوم در سر و گوش مفید باشد. روش‌هایی که فرد را از پیدا کردن منبع ایجاد کننده‌ی صداهای موهوم باز می‌دارند نتایج مثبت کمی را به دست می‌آورند.
  • در روند گسترش دیدگاه و ایجاد مسئولیت پذیری در خودتان، اولین قدم ضروری پذیرش این موضوع است که صداهای موهوم متعلق به خود شما است. این خود آگاهی یکی از مهمترین و دشوارترین گام‌هایی است که برای درمان برداشته می‌شود.
  • صداهای موهوم و غیر واقعی می‌توانند بیان کننده‌ی احساس یا تفکرات شنوندگان باشند.در این حالت احساسات مهم هستند نه صداها. هنگامی که صداهای موهوم این نوع از دیدگاه‌ها را بیان می‌کنند، گفتگو درباره‌ی پیام‌ها با فردی که به او اعتماد دارید، می‌تواند ارزشمند باشد.
  • به اشتراک گذاشتن اطلاعات در خصوص صداهای موهوم با خانواده و دوستان می‌تواند مفید باشد. اگر خانواده و دوستان بتوانند صداهای موهوم را بپذیرند، می‌توانند بیشتر از شما حمایت کنند. این امر می‌تواند زندگی مبتلایان به این اختلال را آسان‌تر کند و اعتماد به نفس آن‌ها را در شرایط اجتماعی تقویت نماید.
  • افراد مبتلایی که آموخته‌اند با تجربیات خود سازگار شوند، گزارش داده‌اند که این روند به رشد شخصی آنها کمک کرده است. رشد شخصی را می‌توان به عنوان شناخت اهداف و نیازهای خود برای بهبود زندگی و چگونگی دستیابی به این اهداف، تعریف کرد.
  • در نهایت، مهم‌تر از همه، تشخیص طیف وسیعی از جریان‌ها و شرایط فردی است. بهترین توصیه این است که سعی کنید نفوذ و قدرت خود را برای غلبه بر صداهای موهوم افزایش دهید، نه این که از مقابله دست برداشته و قدرت این صداها را بیشتر کنید.

توصیه‌های عملی برای خانواده، دوستان و خدمات دهندگان سلامت روان


متخصصان سلامت روان (روان شناسان و روان پزشکان) برای کمک به افراد مبتلا به شنیدن صداهای موهوم در سر و گوش باید بدانند که کدام یک از روش‌های مرجع و برنامه ریزی‌ها برای درمان فرد مبتلا مفیدتر است. با انجام این کار بیماران را می‌توان در تلاش برای مقابله با این مشکل خود به طور موثری حمایت کرد. ارزیابی خود و خود شناختی از کلیدهای درمانی هستند.

  • تجربه شنوندگان صدا در سر و گوش را قبول کنید. صداها اغلب با شدت زیاد و فراتر از ادراکات حسی شنیده می‌شوند.
  • زبان‌های مختلفی که توسط فرد مبتلا برای بیان و توصیف تجربیاتش از شنیدن صداهای موهوم مورد استفاده قرار می‌گیرد و همچنین زبان صداهای موهوم را یاد بگیرید و درک کنید. معمولاً دنیایی از نمادها و احساسات در هنگام شنیدن صداهای موهوم وجود دارد.
  • به افراد کمک کنید تا با صداهای موهوم ارتباط برقرار کنند. این ارتباط ممکن است شامل تمایز بین صداهای خوب و بد و پذیرش احساسات منفی خود شنونده‌ی صدا باشد. پذیرش صداهای موهوم و غیر واقعی می‌تواند نقش مهمی در بهبود اعتماد به نفس داشته باشد.