شوک درمانی (ECT) برای درمان اسکیزوفرنی:علت،مراحل و عوارض

شوک الکتریکی یا ECT برای درمان اسکیزوفرنی موثر است. حدود ۱% جمعیت اسکیزوفرنی دارند، داروهای ضدروانپریشی خط اول درمان هستند. هرچند عدم پاسخ به داروهای ضد روان‌پریشی خط اول و دوم حدود ۲۵ تا ۸۳ درصد است. در اسکیزوفرنی، شوک درمانی برای سندرم کاتاتونی بسیار موثر است؛ شرایطی که بدن فرد سفت شده و نمی‌تواند حرکت کند. پزشکان برای کاهش سایر علائم اسکیزوفرنی مثل هذیان، توهم یا اختلال فکری نیز از شوک درمانی برای  اسکیزوفرنی استفاده می‌کنند.

شوک درمانی بهبود سریع و قابل توجهی در علائم شدید چندین شرایط روانی مثل اسکیزوفرنی ایجاد می‌کند. روان‌پزشکان مرکز توانبخشی اعصاب و روان مژده بر اساس شدت علائم در خواست درمان با شوک الکتریکی می‌کنند.

برای اطلاعات بیشتر در مورد درمان با شوک الکتریکی و رزرو نوبت با شماره‌های ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۵ و ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۶ تماس بگیرید.

چرا شوک درمانی برای درمان اسکیزوفرنی استفاده می‌شود؟


شوک درمانی برای اسکیزوفرنی برای موارد زیر استفاده می‌شود:

  • افسردگی شدید، خصوصا زمانی که همراه با گسستن از واقعیت (سایکوز) باشد؛ تمایلی برای خودکشی یا عدم غذا خوردن.
  • افسردگی مقاوم به درمان، افسردگی شدید که با درمان‌های دارویی جواب نمی‌دهد.
  • شیدایی شدید، شرایط سرخوشی عمیق، آشفتگی یا بیش‌فعالی که به عنوان جزئی از اختلال دوقطبی روی می‌دهد. سایر علائم شیدایی شامل اختلال تصمیم‌گیری، رفتار پرخطر و تکانه‌ای، سوء استفاده از مواد و سایکوز می‌شود.
  • کاتاتونی، با فقدان حرکت، حرکات عجیب و سریع، اختلال تکلم و سایر علائم مشخص می‌شود. این با اسکیزوفرنی و اختلالات روانپزشکی خاصی همراه است. در بعضی موارد کاتاتونی به دلیل یک بیماری پزشکی ایجاد می‌شود.
  • آشفتگی و پرخاشگری در افراد با دمانس، که درمانش سخت است و کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

شوک درمانی برای اسکیزوفرنی درمان مناسبی است زمانی که داروها قابل تحمل نیستند یا اشکال دیگر درمانی موثر نبوده‌اند. در بعضی موارد شوک درمانی برای اسکیزوفرنی مورد استفاده قرار می‌گیرد:

  • در طول بارداری، شرایطی که دارو استفاده نمی‌شود چرا که به جنین آسیب می‌رساند.
  • در بالغین که قادر به تحمل عوارض جانبی نیستند.
  • در افرادی که درمان با شوک الکتریکی را به داروهای دیگر ترجیح می‌دهند.
  • زمانی که شوک الکتریکی در گذشته موفق بوده‌ است.

قبل از روند شوک درمانی برای اسکیزوفرنی


قبل از دریافت اولین شوک درمانی نیاز به ارزیابی کامل دارید که شامل این موارد می‌شوند:

  • سابقه‌ی پزشکی
  • معاینه‌ی بالینی کامل
  • ارزیابی روانی
  • تست‌های پایه‌ی خونی
  • یک الکتروکاردیوگرام ECG برای بررسی سلامت قلب
  • ویزیت یک متخصص بیهوشی جهت اطمینان از اینکه شوک درمانی برای اسکیزوفرنی بی‌خطر است.

روند شوک درمانی برای اسکیزوفرنی حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه طول می‌کشد، به‌علاوه‌ی زمان برای آمادگی و بهبود. شوک درمانی برای اسکیزوفرنی به‌صورت بستری و هم سرپایی انجام می‌شود.

آمادگی


برای آمادگی شوک درمانی:

  • دریافت بیهوشی عمومی، که نیازمند ممنوعیت غذایی قبل از روند است. بطور معمول این به معنی عدم مصرف هرگونه غذا و آب بعد از نیمه شب است و تنها یک جرعه آب برای دریافت دارو.
  • معاینه‌ی بالینی مختصر، این برای چک قلب و ریه‌ها است.
  • گذاشتن لاین وریدی: پرستار شما یک لوله‌ی داخل وریدی برای تزریق دارو و مایع در دست یا بازوی شما قرار می‌دهد.
  • قرار دادن الکترود بر سر: ECT یک قطبی که جریان الکتریکی روی یک سمت مغز متمرکز می‌شود و دوقطبی که هر دو طرف مغز جریان تاکتریکی متمرکز دریافت می‌کند.

در خلال روند شوک درمانی برای اسکیزوفرنی


در خلال روند شوک درمانی برای اسکیزوفرنی، بعضی از مراحل انجام می‌شوند:

  • یک کاف فشار سنج اطراف قوزک پای شما از ورود داروهای شل‌کننده ی عضلانی به جریان خون پا و اثر بر عضلات آن جلوگیری می‌کند. زمانی که روند شروع می‌شود پزشک شما فعالیت‌های ناگهانی را نظارت می‌کند.
  • مانیتورها مغز، قلب، فشارخون و اکسیژن را چک می‌کنند.
  • احتمالا از طریق ماسک اکسیژن دریافت کنید.
  • احتمالا یک محافظ دهان جهت حفاظت از آسیب دندان و زبان استفاده می‌شود.

القای تشنج

زمانی که به علت ماده‌ی بیهوشی بخواب رفته‌اید و عضلات‌تان در استراحت است، پزشک دکمه‌ی دستگاه شوک الکتریکی  را فشار می‌دهد. این باعث جریان الکتریکی کمی در الکترودها در نتیجه در مغز می‌شود که تشنجی به مدت کمتر از ۶۰ ثانیه ایجاد می‌کند.

  • بواسطه‌ی ماده‌ی بیهوشی و شل‌کننده ی عضلانی، آسوده و ناآگاه نسبت به تشنج می‌شوید. تنها تظاهر بیرونی تشنج حرکات ریتمیک پاهاست.
  • باطنا، فعالیت مغزی شما به تدریج افزایش می‌یابد. تستی به نام الکتروانسفالوگرام EEG فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می‌کند و فعالیت ناگهانی و افزایشی در EEG شروع تشنج را اطلاع می‌دهد و بدنبال آن سطوح پایین می‌آیند که نشان دهنده‌ی پایان تشنج است.

دقایقی بعد، اثر بیهوش‌کننده‌های کوتاه‌اثر و شل‌کننده‌های عضلانی به تدریج تحلیل می‌روند. به قسمت ریکاوری منتقل می‌شوید تا مانیتور شوید. زمانی که بیدار می‌شوید احتمالا دوره‌ای چند دقیقه‌ای تا چند ساعتی از گیجی را سپری می‌کنید.

طول درمان


الکتروشوک درمانی برای اسکیزوفرنی به‌طور کلی دو یا سه بار در هفته اعمال می‌شود، جمعا شش تا دوازده بار. تعداد و نوع درمان مورد نیاز وابسته به شدت علائم و سرعت پیشرفت بیماری است. به بعضی افراد توصیه می‌شود که تا یک تا دو هفته بعد از آخرین شوک درمانی به شغل و رانندگی برنگردند.

خطرات


هرچند بطور کلی شوک درمانی برای اسکیزوفرنی بی‌خطر است اما خطرات و عوارض جانبی شامل موارد زیر می‌شوند:

  • گیجی: بلافاصله بعد از درمان احتمالا دچار گیجی می‌شوید که از چند دقیقه تا چند ساعت طول می‌کشد. ممکن است ندانید که کجا هستید یا چرا انجا هستید. به ندرت گیجی چند روز یا بیشتر طول می‌کشد. گیجی در بالغین قابل توجه تر است.
  • از دست دادن حافظه: بعضی افراد در بیاد آوردن وقایعی که بلافاصله، چندین هفته یا ماه یا سال قبل از درمان اتفاق افتاده‌اند مشکل داشته‌باشد. به این شرایط آمنزی ررتروگرید گفته می‌شود. شما احتمالا در به یاد‌آوری اتفاقات طی درمان هم مشکل داشته‌ باشید. برای اکثر افراد این مشکلات حافظه در طول چند ماه بعد از پایان درمان بهبود می‌یابند.
  • عوارض جانبی جسمانی: در روزهای درمان با شوک الکتریکی بعضی افراد دچار تهوع، سردرد، درد فک یا درد عضلانی می شوند. این‌ها به طور کلی با دارودرمانی بهبود می‌یابند.
  • عوارض دارویی: در طی همه‌ی درمانها خصوصا درمان‌هایی که شامل بیهوشی می‌شوند، ریسک عوارض دارویی وجود دارد. در حین ECT ضربان قلب و فشار خون بالا می‌رود و در موارد نادر مشکلاتی جدی ایجاد می‌شود. اگر مشکلات قلبی دارید شوک درمانی خطرناک‌تر می‌شود.