عود اسکیزوفرنی: علائم، علت و پیشگیری

هنگامی که بیماری اسکیزوفرنی تحت کنترل است و متوقف شده‌اند یا بهبود یافته‌اند، می‌توان به راحتی فکر کرد که بیماری درمان شده است و دوره‌ی آن را پشت سر گذاشته‌اید. اما عود اسکیزوفرنی می‌تواند رخ دهد که به این معنی است که علائم برگشت می‌کنند. شما می‌توانید با توجه به علائم ابتدایی هشدار دهنده از بروز مجدد آن‌ها جلوگیری کنید.
هر چه زودتر متوجه نشانه‌های عود بیماری اسکیزوفرنی شوید، موفقیت شما در کنترل بیماری بیشتر است. تنها حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی عود بیماری را تجربه نمی‌کنند. اکثر افراد مبتلا به اسکیزوفرنی دچار عود این بیماری در طول زمان می‌گردند.

اسکیزوفرنی یکی از فلج کننده ترین بیماری‌های روانپزشکی است. علائم این بیماری در اکثر افراد مبتلا به در طول زمان عود می‌کنند. شناسایی و پاسخ به علائم می‌تواند به پیشگیری از بستری شدن کمک کند. نحوه شناسایی علائم هشدار دهنده و چگونگی جلوگیری یا مدیریت این علائم بسیار مهم است. مرکز توانبخشی اعصاب و روان مژده تحت نظارت سازمان بهزیستی با کادر پزشکی مجرب آماده ارائه مشاوره و درمان عود بیماری اسکیزوفرنی است. جهت دریافت مشاوره و یا رزرو نوبت می‌توانید با ما از طریق شماره‌های ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۵ و ۰۲۱۷۶۲۵۳۴۶۶ تماس حاصل فرمایید.

علل


دانستن علل رایج عود بیماری اسکیزوفرنی می‌تواند به شما در شناسایی و توجه به علائم عود آن کمک نماید. مصرف نکردن داروهای تجویز شده به طورمنظم یکی از شایع‌ترین علت عود اسکیزوفرنی است. استفاده مداوم از مواد مخدر و یا الکل و عدم توجه و مراقبت‌های لازم و سرزنش‌های اطرافیان نیز از علل دیگر عود اسکیزوفرنی در افراد مبتلا می‌باشند. بسیاری از افراد مبتلا به اسکیزوفرنی برخی از انواع مواد مخدر و بیشتر ماری جوانا را مصرف می‌کنند. استرس نیز یکی از عوامل مشکل ساز است.استرس ممکن است به عود بیماری اسکیزوفرنی کمک کند، اما علائم عود نیز می‌توانند باعث افزایش استرس شوند.

علائم هشدار دهنده عود اسکیزوفرنی


برخی از علائم عود اسکیزوفرنی بدون هشدار رخ می‌دهند اما معمولاً علائم اولیه عود بیماری مشابه علائمی هستند که در گذشته نیز اتفاق افتاده‌اند.

نشانه‌های اولیه عود بیماری

  • اختلال خواب در بیماران اسکیزوفرنی
  • کاهش اشتها
  • اختلال فکری یا بی نظمی
  • دوری از دیگران و یا ناپدید شدن به صورت غیر منتظره
  • تغییرات حالت روانی، نگرانی یا تحریک پذیری
  • داشتن ایده‌های عجیب و غریب یا اختلال فکری
  • رعایت نکردن بهداشت شخصی
  • گفتار بی معنی
  • شنیدن صداهای موهوم
  • هذیان، مشکوک بودن یا افزایش پارانویا
  • پرخاش کردن
  • افکار مرتبط با خودکشی

علائم بعد از عود بیماری

  • پرخاشگری نسبت به خود و اطرافیان
  • لبخند زدن بدون هیچ دلیلی
  • افکار عجیب و غریب
  • شکستن وسایل

دانستن این علائم مهم است، اما درک علائمی که هر فرد مبتلا به اسکیزوفرنی به صورت خاص نشان می‌دهد و به عنوان امضا عود شناخته می‌شود، مهم‌تراست. حدود ۷۰ درصد از افرادی که مبتلا به اسکیزوفرنی هستند، این علائم اولیه را قبل از بروز کامل عود بیماری تجربه می‌کنند.

علائم هشدار دهنده می‌توانند بسیار خاص باشند. برای یک بیمار، ممکن است این علائم به صورت بی خوابی یا نگرانی در مورد همسایگان باشد. برای فرد دیگری، عود اسکیزوفرنی ممکن است باعث تحریک پذیری یا شنیدن صداهای موهوم گردد. در حقیقت، علائم هشدار دهنده ممکن است به صورت خاص و به طور مثال اجتناب از یک غذا یا رنگ خاص بروز کنند. به همین دلیل دانستن علائم قبلی اسکیزوفرنی و توجه به عود آن‌ها بسیار مهم است. اولین علامت عود اسکیزوفرنی، تکرار علائم یکی از مراحل قبلی بیماری است.
اولین علائم ابتلا به اسکیزوفرنی ممکن است طی ماه‌ها یا سال‌ها ایجاد شوند. عود اسکیزوفرنی معمولاً به سرعت اتفاق می‌افتد. میانگین زمان بازگشت علائم تا عود کامل بیماری کمتر از یک ماه است. شناختن این علائم در اوایل عود اسکیزوفرنی می‌تواند به انجام اقدامات فوری برای درمان مناسب کمک کند.

اولین گام‌ها برای درمان


ممکن است قادر به پیشگیری از عود اسکیزوفرنی نباشید، اما تشخیص زود هنگام و درمان بیماری ممکن است مانع از بستری شدن شما در بیمارستان شود. اولین کاری که باید انجام دهید این است که با پزشک تماس بگیرید تا مشخص شود که آیا داروهای تجویز شده باید تنظیم شوند یا مجدداً استفاده از آن‌ها آغاز گردد. روش‌های دیگر برای درمان اسکیزوفرنی عبارتند از:

  • استفاده منظم و مداوم دارو
  • اجتناب از استرس
  • خوابیدن و رژیم غذایی مناسب
  • ماندن در جمع دوستان و خانواده
  • داشتن یک سیستم پشتیبانی اجتماعی
  • دریافت درمان‌های روانی و اجتماعی

درمان‌های روان شناختی به افراد مبتلا به اسکیزوفرنی کمک می‌کنند و به خانواده‌ها می‌آموزند که چگونه با این شرایط زندگی کنند. این درمان‌ها شامل آموزش‌های فردی، گروهی یا خانوادگی و همچنین مشاوره می‌شوند. افزایش درمان‌های روانی - اجتماعی می‌تواند بخش مهمی از پیشگیری از عود اسکیزوفرنی باشد. درمان اسکیزوفرنی همیشه نمی‌تواند از عود بیماری جلوگیری کند، اما تشخیص علائم عود و دریافت مشاوره و درمان‌های به موقع می‌توانند به جلوگیری از عوارض شدیدتر کمک نمایند.

پیشگیری از عود اسکیزوفرنی


اگر مبتلا به بیماری اسکیزوفرنی هستید، احتمالاً به پزشک متخصص مراجعه کرده‌اید تا با کمک او یک برنامه‌ی درمانی را برای خود ایجاد کنید. موفقیت در مدیریت علائم یک گام بزرگ در داشتن یک زندگی سازنده و سازگار با بیماری است. این کار می‌تواند به کنترل بیماری و کاهش عوارض در طی چهار مرحله زیر کمک نماید:

داروهای خود را طبق دستورالعمل مصرف کنید

ضروری است که داروهای ضد روانپریشی جهت بیماری اسکیزوفرنی را دقیقاً همانطورکه تجویز شده است، مصرف نمایید حتی اگر بیمار به نظر خوب می‌رسد یا نیاز به مصرف دارو را احساس نکند. عود بیماری بیشتر زمانی اتفاق می‌افتد که افراد بیمار مصرف داروی خود را قطع می‌کنند یا آن را به طور مداوم مصرف نمی‌کنند.
هرگز داروهای ضد روان پریشی یا داروهای دیگر که توسط پزشک تجویز شده است را به صورت خودسرانه متوقف نکنید. اگر به هر دلیلی نگرانی یا سوالی جهت مصرف دارو دارید، با پزشک مشاوره کنید. پزشک همچنین می‌تواند هنگامی که در به یادآوردن مصرف داروهای خود مشکل دارید، به شما کمک کند. این کار را در طول جلسه‌ی معاینه‌ی بعدی خود انجام دهید.

مشارکت در درمان

اگر پزشک برای درمان بیماری شما درمان‌های روانی- اجتماعی را تجویز کرده است، مطمئن شوید که در این نوع درمان‌های مشارکت داشته‌ باشید. این نوع مشاوره می‌تواند به شما کمک کند تا روش‌های مقابله با استرس و چالش‌های بیماری اسکیزوفرنی مانند مشکلات پیدا کردن شغل مناسب یا ایجاد روابط نزدیک را بیاموزید. همچنین مهارت‌هایی که از طریق این نوع درمان‌ها می‌آموزید، می‌تواند در روند پیشرفت بیماری شما تغییراتی ایجاد کنند.
افرادی که مبتلا به اسکیزوفرنی هستند و تحت درمان روان پزشکی قرار می‌گیرند تمایل بیشتری به مصرف داروهای خود دارند و آگاهی و هوشیاری بیشتری از بیماری خود و علائم آن پیدا می‌کنند. همچنین احتمال عود اسکیزوفرنی در این افراد کمتر است.

تمرکز بر شیوه زندگی

این که هر روز چگونه زندگی می‌کنید نیز می‌تواند خطر ابتلا به عود اسکیزوفرنی در بیماران را کاهش دهد. عادات زندگی سالم مهم هستند. به عنوان مثال، مطالعات نشان می‌دهند که مصرف زیاد مواد مخدر می‌تواند تا حد زیادی خطر ابتلا به عود بیماری را افزایش دهد. سعی کنید از مواد مخدر و الکل دور بمانید.
سلامت جسمانی نیز می‌تواند به سلامت روانی شما کمک کند. سعی کنید سیگار کشیدن را کاهش دهید یا متوقف کنید، یک رژیم غذایی سالم داشته باشید و به طورمنظم ورزش کنید.

درمان علائم اولیه عود

اغلب افراد مبتلا به اسکیزوفرنی علائم هشدار دهنده زود هنگام را پیش ازعود بیماری تجربه می‌کنند. در خصوص بروز این نشانه‌ها مراقب باشید. به توصیه اطرافیان خود در خصوص بروز علائم نگران کننده توجه کنید. اگر فکر می‌کنید که ممکن است در معرض عود بیماری اسکیزوفرنی باشید، با پزشک خود تماس بگیرید. درمان به موقع می‌تواند به جلوگیری از عود اسکیزوفرنی کمک کند.